Ünlü girişimci ve milyarder Peter Thiel, Zero to One adlı kitabında şöyle yazıyor: “Ürün farklılaştırması olmasa bile, üstün satış ve dağıtım tek başına bir tekel yaratabilir. Bunun tersi ise doğru değildir."
Küresel tedarik zinciri kriziyle ilgili haberleri hepimiz gördük. Tıkalı su yolları, ticaret savaşları, ekonomik yaptırımlar son birkaç yıldır sektörü ciddi şekilde etkiledi ve birçok perakendecinin fiziksel dağıtım sistemlerini yeniden şekillendirmesine yol açtı.
Devam eden bu kaosa rağmen perakendecilerin ürünlerini müşterilere ulaştırmanın bir yolunu bulması gerekiyor. Bir ürün ne kadar iyi olursa olsun, satamıyorsanız sürdürülebilir bir iş modeliniz yok demektir.
Neyse ki perakendecilerin güçlü bir fiziksel dağıtım sistemi kurmasının yolları var. Dağıtıma yatırım yaparak ürünlerinizi verimli bir şekilde satabilir, müşterilerinizi memnun edebilir, kârlılığınızı arttırabilirsiniz. Bu rehber, size tam olarak bunu nasıl yapacağınızı öğretecek.
Fiziksel dağıtım nedir?
Fiziksel dağıtım; malların, ürünlerin ve hammaddelerin depolar, fabrikalar, dağıtım merkezleri arasında taşınması ve nihai ürünlerin müşterilere ulaştırılmasını kapsar. E-ticaret ve toptan satış gibi satış dağıtım kanalları, müşteri hizmetleri, stok, malzeme yönetimi, sipariş işleme ve nakliye gibi bileşenleri içerir.
Fiziksel dağıtımın önemi
Fiziksel dağıtım, tedarik zinciri yönetiminde önemli bir rol oynar. Artan satışlar, daha hızlı teslimat, düşük maliyetler ve fiyat istikrarı dahil olmak üzere fiziksel dağıtım sistemine yatırım yapmanın çeşitli faydaları vardır.
Dağıtım, oldukça geniş kapsamlı bir kavramdır. Esasen bir ürünü tüketicilere nasıl ulaştırdığınızı ifade eder.
Peter Thiel, Zero to One’ın yazarı ve girişimci
Artan satışlar
İşletmeler, ürünleri daha hızlı ve ekonomik şekilde ulaştıran bir fiziksel dağıtım sistemi kullanarak müşteri memnuniyetini ve satışları arttırabilir.
Bu nedenle tedarik ağlarını bölgesel olarak yapılandırmak birçok şirket için öncelik haline geldi. Şirketlerin neredeyse %90'ı önümüzdeki üç yıl içinde bölgesel tedarikçiler ve distribütörlerle çalışmayı planladıklarını söylüyor.
Ürünleri uygun yerlerde depolama ve verimli şekilde taşıyabilme yeteneği, perakendecilerin giderek daha rekabetçi hale gelen küresel pazarda başarılarını sürdürmelerinin anahtarıdır.
Daha hızlı teslimat
Dağıtıma yatırım yapmanın en büyük faydası daha hızlı teslimat süreleridir. Müşterilerin neredeyse yarısı (%48) normalde paketleri 2-3 gün içinde aldıklarını söylerken, %42'si 4-7 gün içinde alıyor. Tüketiciler artık tüm perakendecilerden daha hızlı teslimat bekliyor.
"Fiziksel dağıtım sistemine yatırım yapmak, kargo sürelerini kısaltmanın ve müşterileri mutlu etmenin en kesin yoludur. Bu sistem, ürünleri stratejik olarak ülke genelindeki çeşitli konumlarda depolayarak çalışır," diyor Londra merkezli premium mücevher markası CRAFTD'de Dijital Yönetici olan Dan Potter.
"Teslimat hızı arttıkça müşterilerin sepetlerini terk etme olasılığı azalır, sizden alışveriş yapmaya devam etme olasılıkları da artar. Dolayısıyla her işletme için gerekli olmasa da fiziksel dağıtım sistemine yatırım yapmak teslimat sürelerinizi ve dolayısıyla müşteri memnuniyetini iyileştirebilir."
Fiziksel dağıtım sistemine yatırım yapmak, kargo sürelerini kısaltmanın ve müşterileri mutlu etmenin en kesin yoludur.
Dan Potter, CRAFTD Dijital Yönetici
Azalan maliyetler
Dağıtımı optimize etmenin bir diğer faydası da azalan tedarik zinciri maliyetleridir. Tasarruf edebileceğiniz alanlar şunlardır:
- Nakliye: Fiziksel dağıtım sistemi kullanmak kargo süreçlerinizi hızlandırabilir ve iyileştirebilir. Sonuç olarak kargo ve depolama maliyetlerini azaltabilirsiniz.
- Stok: Stoklarınızı dengede tutabilir ve talebi karşılayabilirsiniz. Bu durum fazla stok bulundurmaktan kaynaklanan depolama ücretlerinden tasarruf sağlar.
- Depolama: Ürünlerin verimli şekilde taşınması, ek depolama alanı ihtiyacını azaltarak depo maliyetlerini düşürür.
Doğru stok sayımları depolama alanınızı daha verimli kullanmanıza yardımcı olabilir. Her bir ürünün deponuzda veya mağazanızda tam olarak ne kadar yer kapladığını bilerek sahip olduğunuz tüm alanı verimli bir şekilde kullanabilirsiniz.
Lukee Li, Neutypechic kurucu ortağı ve proje yöneticisi
💡 PRO İPUCU: Shopify POS, stoklarınızı birden fazla mağaza konumunda, çevrimiçi mağazanızda ve deponuzda kontrol edip yönetmenizi sağlayacak araçlarla birlikte gelir. Talebi tahmin edebilir, düşük stok uyarıları ayarlayabilir, satın alma siparişleri oluşturabilir, hangi ürünlerin satıldığını veya rafta beklediğini görebilir, stok sayımı yapabilir ve daha fazlasını gerçekleştirebilirsiniz.
Fiyat istikrarını destekler
Fiziksel dağıtımın bir diğer önemli faydası da fiyat istikrarıdır. Ürünleri verimli ve hızlı bir şekilde teslim edebilecek bir sistem kurmak, talep yüksek ve arz düşük olduğunda fiyat artışlarını önleyebilir.
Fiziksel dağıtım sistemi sayesinde talep yüksek olsa bile ürünleri karşılayabilirsiniz. Bu da fiyatların daha istikrarlı kalmasına yardımcı olur. Ayrıca öngörülemeyen taşıma ve kargo maliyetlerini karşılamak için fiyatları arttırmaktan kaçınmanızı sağlar.
Fiziksel dağıtımın bileşenleri
Bu bileşenlerin her birini ayrı ayrı inceleyelim.
Müşteri hizmetleri
Müşteri hizmetleri fiziksel dağıtımda oldukça önemlidir. Sürekli kaliteli hizmet ve samimi müşteri etkileşimleri gibi keyifli deneyimler müşteri sadakatini etkiler.
Başarılı şirketler, fiziksel dağıtım faaliyetlerine rehberlik eden yüksek müşteri hizmeti standartları belirler. Örneğin şirket şunları garanti edebilir:
- Kargo ile ilgili sorulara anında yanıt
- 2 gün içinde teslimat
- Çeşitli kargo seçenekleri
Bu garantiler, bir şirketin kullanacağı kargo ve dağıtım yöntemlerini belirler. Örneğin 2 gün içinde teslimat sunan bir şirket, siparişleri zamanında karşılamak için son kilometre lojistiğine yatırım yapabilir.
Sipariş işleme
Sipariş işleme süreci, siparişin alınmasından müşteriye teslim edilmesine kadar olan aşamaları kapsar. Sipariş karşılama, müşterileri memnun etmek için doğruluk ve güvenilirliğe dayanır. Bir satın alma işlemi, vaat edilen teslim tarihinden itibaren iki gün içinde gerçekleşmezse, alışveriş yapanların %69'u o perakendeciden bir daha alışveriş yapmayacaklarını söylüyor.
Ürün toplama, sıralama, takip, faturalandırma ve kargo, sipariş işleme sürecinin adımlarıdır. Yönetim araçları, manuel kayıt defterlerinden tamamen otomatikleşmiş çevrimiçi sistemlere kadar değişebilir.
Stok kontrolü
Stok kontrolü, işletmelerin yüksek ücretler ödemeden müşteri talebini karşılayabilmeleri için stok seviyelerini yönetme sürecidir.
- Fazla stok daha yüksek depolama maliyetlerine ve nakdin stokta kilitlenmesine neden olur.
- Yetersiz stok, müşterilerde hayal kırıklığı yaratır.
Etkili bir stok kontrol sistemi, stok seviyelerini optimize etmek ve maliyetleri en aza indirmek için çeşitli faktörleri dengeler. Ayrıca müşteri siparişlerinin zamanında karşılanmasını sağlar.
Uzun tedarik süresine sahip işletmeler stok tükenmelerini önlemek için daha yüksek güvenlik stoku bulundurabilirken, kısa tedarik sürelerine sahip işletmeler daha düşük seviyelerle idare edebilir.
Güvenlik stoku hesaplaması; geçmiş satış verileri, istatistiksel yöntemler veya talep tahmini kullanılarak yapılabilir. İşletmeler, güvenlik stoku seviyesi belirlendikten sonra stok seviyelerini izlemek ve istenen seviyenin korunmasını sağlamak için bir sistem kurmalıdır.
Stok seviyeleri düştüğünde işletmelerin stoklarını yenilemeleri gerekir; ürün ister şirket içinde üretilsin ister bir tedarikçiden sipariş edilsin stokların zamanında yenilenmesi gerekir. Her iki durumda da önceden planlama yapmak, tedarik zinciri aksaklıklarını önlemenin anahtarıdır.
Daha fazla bilgi: Stok Yönetimi Nedir? Stok Akışı Nasıl Yönetilir ve İyileştirilir
💡 PRO İPUCU: Çevrimiçi ve perakende mağazalarınızı yönetmek için farklı platformlar kullandığınızda stok tutarsızlıklarının yaşanma olasılığı daha yüksektir. Bu durum, farklılıkları gidermek ve stok seviyelerinin doğru olduğundan emin olmak için daha sık stok sayımlarına yol açabilir.
Nakliye
Nakliye, fiziksel dağıtımın en kritik işlevidir. Ürünlerin üretimden depoya, depodan da son kullanıcıya taşınmasını içerir. Nakliye, ürünlerin doğru zamanda doğru yere teslim edilmesini sağlar.
Genel nakliye türleri şunlardır:
- Karayolu: Ürünlerin kamyon veya araçla taşınmasıdır. Tedarik zincirinde malları taşımanın en verimli yoludur. ABD'de nakliye sektörü 2019'da günlük ortalama yaklaşık 55,2 milyon ton yük taşıdı ve geliri 54 milyar USD’yi aştı.
- Demiryolu: Malların trenle taşınmasıdır. Uzun mesafelerde karayoluna göre daha ucuzdur, net ton başına yaklaşık 70,27 USD’lik maliyete kıyasla kamyonla taşıma net ton başına yaklaşık 214,96 USD'ye mal olur.
- Hava kargo: Malların uçakla taşınmasıdır. Hava taşımacılığı, yükleri dünya çapında hızlı ve güvenli bir şekilde taşımak için idealdir. Ancak diğer taşıma yöntemlerinden daha pahalı olabilir.
- Denizyolu: Ürünlerin gemiyle taşınmasıdır. Düşük maliyetle toplu ürünleri taşımak için idealdir, ABD'de ve dünya çapında geniş kapsama alanı vardır. Gemiler dünya ticaret hacminin %80'inden fazlasını taşır.
- Boru hattı: Ürünün boru sistemiyle taşınmasıdır. Gaz gibi büyük miktarlarda sıvıları tüketim için bir alana taşımak için idealdir.
Lojistik, başarılı bir nakliye sisteminin anahtarıdır. Bir lojistik sistemi, ürünlerin doğru programa, kargo rotalarına ve nakliye yöntemlerine uymasını sağlar. Etkili bir lojistik sistemi; hız, kullanılabilirlik, güvenilirlik ve maliyete göre doğru nakliye yöntemini seçmenize de yardımcı olabilir.
Depolama
Fiziksel dağıtım sisteminde genellikle malları depolamak için bir veya daha fazla depo bulunur. Perakendeciler depolama konusunda iki farklı yaklaşım benimser:
- Geleneksel depo sistemi: Stokları merkezi bir konumda depolamak için ödeme yaparsınız. Tüm stokunuz depoya gönderilir, oradan işlenir, depolanır ve mağazanıza (veya çevrimiçi satış yapıyorsanız müşterinizin kapısına) gönderilir.
- Üçüncü taraf lojistik (3PL): Mevcut depoların genellikle stok depolamak için kiralayabileceğiniz alanları vardır. Depolama ve kargo ücretleri ödersiniz, ancak stok depolama ve taşıma işlemleri aslında üçüncü taraf bir lojistik şirketi tarafından yapılır. Kargo genellikle hızlı ve uygun fiyatlıdır.
3PL şirketleri dağıtım ve sipariş karşılama için güvenilir ortaklar haline geldi. Tedarik zinciri yönetimi firması Armstrong & Associates tarafından hazırlanan yakın tarihli bir rapor, Fortune 500 şirketlerinin %90'ının 3PL sağlayıcılarıyla çalıştığını ortaya koydu.
3PL ile çalışmanın faydaları şunlardır:
- Stok yönetimi ve dağıtım kanalları konusunda endişelenmenize gerek kalmaz.
- Stok takip araçlarına erişim sağlarsınız.
- Teslimatları iyileştirebilir ve daha hızlı teslimat yapabilirsiniz.
Geleneksel yolu seçerseniz stokları doğrudan yönetmeniz ve deponuza personel atamanız gerekir. Şu faktörleri göz önünde bulundurmalısınız:
- Pazarınızın büyüklüğü
- Müşteri siparişlerinin sıklığı
- Nakliye sisteminiz
- Mevcut depolama ve taşıma ekipmanları
- Optimal depo düzeni
Büyüyen, daha fazla mağaza açan veya fiziksel perakendeye doğru genişleyen bir işletmeyseniz, depo işletmek yerine 3PL ile çalışmak fiziksel dağıtım sisteminiz için etkili bir çözüm olabilir.
📌 BAŞLAYIN: Kargo operasyonlarınızı yönetmek için Shopify Fulfillment Network üzerinden bir 3PL iş ortağıyla çalışabilirsiniz. Shopify Fulfillment Network, Shopify’a entegre edilmiş güvenilir üçüncü taraf lojistik (3PL) iş ortaklarından oluşan bir ağdır ve işletmelerin Shopify yönetici paneli üzerinden lojistik sağlayıcıları bulmasına, karşılaştırmasına ve yönetmesine olanak tanır.
Paketleme ve malzeme taşıma
Paketleme ve malzeme taşıma süreçleri; ürünlerin teslim alınması, depolanması ve gönderilmesini kapsar. Paketleri ve malzemeleri bir alan içinde taşımak, kamyonları ve diğer araçları yükleyip boşaltmak bu sürecin parçalarıdır. Bu işlemler manuel olarak yapılabileceği gibi konveyör bantları, vinçler ve forkliftler gibi makinelerle de gerçekleştirilebilir.
Bir paketleme ve malzeme taşıma sistemi tasarlarken şunları göz önünde bulundurun:
- Taşınan ürün ve malzemelerin türü
- Ürün ve malzemelerin boyutu ve ağırlığı
- Ürün ve malzemelerin ambalajı
- Sevkiyatların sıklığı
- Kabul ve sevkiyat noktalarının sayısı
- Tesisin düzeni
Fiziksel dağıtım sistemi süreci
Fiziksel dağıtım sistemi oluşturma sürecini adım adım inceleyelim.
Hedefleri belirleyin
Uygun maliyetli fiziksel dağıtım süreci oluşturmak için perakendecilerin önce hedeflerini belirlemesi gerekir. Bunu yaparak süreci şirketinizin özel ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde uyarlayabilirsiniz.
Perakendecilerin bazı genel hedefleri şunlardır:
- Fiziksel dağıtım maliyetlerini en aza indirmek
- Müşteri hizmet seviyelerini en üst düzeye çıkarmak
- Stok seviyelerini azaltmak
Maliyet dengelerini gözden geçirin
Hedefleri belirledikten sonra maliyet dengelerini gözden geçirmek gerekir. Maliyet dengesi, bir alandaki maliyetleri azaltarak başka bir alanda maliyetleri arttırabileceğiniz anlamına gelir.
Maliyet dengeleri, nakliye ve stok gibi değişken maliyetleri, binalar ve arazi gibi sabit maliyetleri içerir. Amaç, toplam sahip olma maliyetini en aza indirirken müşteri hizmetlerini en üst düzeye çıkarmak olmalıdır.
Aşağıdaki grafik, lojistik maliyetleri, nakliye maliyetleri ve depolama maliyetleri arasındaki basit bir ilişkiyi gösterir. Sevkiyat boyutu veya depo sayısı arttıkça nakliye maliyetlerinin düştüğünü ancak depolama maliyetlerinin arttığını görebilirsiniz.
Belirli bir noktada sevkiyatları ve depoları arttırmak lojistik maliyetlerini arttırabilir. Fiziksel dağıtım sistemi için optimal sevkiyat boyutunu ve depo sayısını bulmak bir denge meselesidir.
Sabit ve değişken maliyetlerinizi hesapladıktan sonra maliyet dengelerini belirlemeye başlayabilirsiniz. Örneğin, nakliye maliyetlerini azaltmak için stok seviyelerini arttırmak bir denge noktası olabilir. Bir başka seçenekse, kargo süresini ve maliyetlerini azaltmak için tesisleri müşterilere daha yakın konumlandırmak olabilir.
Maliyet dengelerini anlamak, fiziksel dağıtım sisteminiz hakkında bilinçli kararlar vermenizi sağlar. Böylece toplam sahip olma maliyetini azaltabilir ve işletmenizin kârlılığını arttırabilirsiniz.
Tasarım alternatiflerini belirleyin
Fiziksel dağıtım söz konusu olduğunda perakendecilerin kullanabileceği çeşitli tasarım seçenekleri vardır. Çoğu perakendeci, harici bir şirket veya bir yan kuruluş olabilen üçüncü taraf lojistik sağlayıcı (3PL) kullanır. Şirket içi personelle de çalışabilir, sürecin belirli yönlerinde uzmanlaşmış şirketlere dış kaynak verebilir (nakliye yönetimi gibi) veya birden fazla yaklaşımı birleştirebilirsiniz.
Her yaklaşımın kendi avantajları ve dezavantajları vardır, bu nedenle karar vermeden önce tüm seçenekleri değerlendirmek önemlidir. Örneğin 3PL'ler her şeyi şirket içinde yapmaya göre daha düşük maliyetli olabilir, ancak daha az esnektir ve daha az kontrol sunabilir. Sonuçta en iyi yaklaşım, perakendecinin özel ihtiyaçlarına ve hedeflerine bağlıdır.
Kendi fiziksel dağıtım yönetim sisteminizi oluşturun
Fiziksel dağıtım sistemi oluşturmak, başarılı bir perakende işletmesi yürütmenin anahtarıdır çünkü bir işletmenin ürünü müşterinin eline ulaştırmadan önce attığı son adımları içerir. İyi uygulandığında ürünlerin verimli şekilde taşınması müşterileri memnun eder ve sadakat oluşturur.
Üçüncü taraf lojistik (3PL) ortağına yatırım yaparak ürünlerin özenle taşınmasını ve zamanında teslim edilmesini sağlayabilirsiniz. 3PL ortağı, ürünleri daha hızlı göndermenize, talebi daha kolay karşılamanıza ve kârlılığınızı arttırmanıza yardımcı olabilir.
Fiziksel dağıtım sistemi, SSS
Fiziksel dağıtıma örnek nedir?
Bir şirketin malları depodan bir perakende mağazasına taşıması fiziksel dağıtıma örnek olarak verilebilir. Şirket teslimatları yapmak için bir kamyon filosu kullanabilir veya nakliyeyi üçüncü taraf bir lojistik sağlayıcıya dış kaynak olarak verebilir.
Fiziksel dağıtım yönetimi nedir?
Fiziksel dağıtım yönetimi, ürünlerin çıkış noktasından tüketim noktasına kadar verimli ve etkili şekilde depolanıp taşınmasını planlama, uygulama ve kontrol etme sürecidir. Bu süreç, tedarik zinciri yönetiminin temel unsurlarından biri olup stok, nakliye, depolama, paketleme ve sipariş takibi dahil olmak üzere ürün ve hizmet akışının tüm yönlerini yönetmeyi içerir.
