Hoe te controleren of een bedrijfsnaam al in gebruik is?

Een bedrijf starten kan een boeiende ervaring zijn: je website bouwen, potentiële zakenpartners kiezen, medewerkers aannemen en de merkidentiteit van je dromen creëren. Maar als de perfecte bedrijfsnaam al in gebruik is, kan je enthousiasme abrupt eindigen en de start van je bedrijf in de war schoppen.

Voordat je in paniek raakt, wees gerust: er is een eenvoudige en systematische manier om te controleren of jouw beoogde bedrijfsnaam nog vrij is. Hoe te controleren of een bedrijfsnaam al in gebruik is? Lees het hieronder, met tips voor het kiezen van de juiste naam voor jouw merk.

Wat maakt een goede bedrijfsnaam?

• Jouw producten of diensten
• Bedrijfswaarden en ethiek
• Terminologie die specifiek is voor de sector
• Pakkend karakter
• Betekenisvolle persoonlijke connecties
• Zoekmachineoptimalisatie

Een unieke bedrijfsnaam is de officiële titel waaronder een bedrijf opereert. Het is meer dan alleen een label; het is de eerste indruk van jouw bedrijf en een cruciaal element voor het opbouwen van merkherkenning.

Een effectieve bedrijfsnaam zoekt een fijne balans: het communiceert de doelstellingen van jouw bedrijf en blijft tegelijkertijd genoeg hangen bij potentiële klanten. De beste namen komen vaak voort uit een creatief benoemingsproces, waarbij je inspiratie haalt uit verschillende bronnen.

Jouw producten of diensten

Als je een innovatief product hebt, kan een naam die de functie ervan communiceert helpen bij het informeren van klanten. Transformer Table verkoopt bijvoorbeeld keukentafels die kunnen uitschuiven of kleiner worden gemaakt voor verschillende situaties. De naam maakt meteen duidelijk wat het product doet. Ook een naam als Bakspullen Shop maakt direct duidelijk dat je bakvormen, mixers en andere keukentools verkoopt.

Bedrijfswaarden en ethiek

Als jouw bedrijf bepaalde merkwaarden centraal stelt, kun je dat als uitgangspunt nemen voor de naam om verbinding te maken met je publiek. Thousand, een winkel met helmen, werd opgericht nadat de vriend van oprichter Gloria Hwang overleed bij een fietsongeval omdat hij geen helm droeg. Ze wilde duizend levens redden via helmveiligheid. "Ons merk is een missiegedreven merk," zegt Gloria. "Oorspronkelijk kwam de naam van de vraag 'Hoe kunnen we duizend levens redden?' We houden statistieken bij om te zien of we met ons beleid bij ongevallen duizend levens kunnen redden." Het bedrijf bereikte het doel van 1.000 geredde levens in 2024.

Terminologie die specifiek is voor de sector

In een verzadigde markt kan sectorspecifieke terminologie jouw merk meer autoriteit geven.

E-bike fabrikant VanMoof gebruikt in zijn communicatie vaak fietsspecifieke termen zoals “smart bike”, “boost button” en “anti-theft tracking”. Door deze eigen, sectorgerichte terminologie te gebruiken, positioneert het merk zich als innovatief en technologisch geavanceerd binnen de fietsindustrie.

Chocoladebedrijf Tony’s Chocolonely gebruikt in zijn merkverhaal termen als “slaafvrije chocolade” en “chocoladeketen zonder ongelijkheid”. Deze sector-specifieke en impactgerichte taal versterkt hun positie binnen de chocolade-industrie en maakt hun missie direct herkenbaar.

Pakkend karakter

Een naam die lekker klinkt, blijft hangen. Speel gerust met woorden als je iets unieks zoekt. Denk ook na over hoe de naam klinkt: is deze makkelijk uit te spreken? Zeggen mensen de naam graag? Past de naam bij het product dat je verkoopt? Al die signalen kunnen mensen overtuigen om in jouw verhaal mee te gaan.

Betekenisvolle persoonlijke connecties

Als je jouw merk bent begonnen voor iemand die dierbaar voor je is, kun je dat verwerken in de naam. Medeoprichters Stephanie en Muammar Reed noemden hun boekwinkel MiJa Books naar hun oudste dochter, maar de naam heeft ook een tweede betekenis: het betekent "mijn dochter" in het Spaans. Ze startten de winkel omdat ze moeite hadden genoeg diverse boeken voor hun dochter te vinden.

Je kunt op die manier je bedrijf een persoonlijk karakter toekennen. Richt je na het overlijden van je dierbare oom Wouter zelf een kunstbedrijf op om zijn creativiteit te vieren? Dan is Wouters Atelier een passende naam.

Zoekmachineoptimalisatie

Als je wilt starten met een sterke SEO-strategie, kan zoekwoordenonderzoek inspiratie bieden voor je naam.

Zero Waste Store begon als Earthy Shop, maar de medeoprichters van de online winkel met milieuvriendelijke producten besloten de naam te wijzigen toen ze ontdekten dat de domeinnaam voor Zero Waste Store beschikbaar was en tot 15.000 zoekopdrachten per maand ontving.

"Mensen zochten actief naar dat zoekwoord," zegt medeoprichter JJ Follano. Deze overstap hielp het merk meer verkoop te realiseren: van een paar honderd bestellingen per maand naar meer dan een miljoen euro omzet binnen het eerste jaar na de naamswijziging.

Soorten bedrijfsnamen

• Eenmanszaak
• Vennootschap
• BV's
• NV's
• Geregistreerde beroepsorganisaties

Onderzoek de vereisten voor naamgeving in Nederland of een andere locatie waar je je onderneming start om complicaties te voorkomen bij je registratie. Mogelijk dien je specifieke aanduidingen aan te houden, zodat klanten de structuur en sector van jouw bedrijf begrijpen.

Houd in Nederland rekening met de onderstaande regels:

Eenmanszaken

Een eenmanszaak, de eenvoudigste vorm van een bedrijf, registreer je onder je officiële bedrijfsnaam, die je zelf uitkiest. Bijvoorbeeld, als Fleur de Jong voor haar tuinbedrijf "Fleurig Tuindesign" wil hanteren als bedrijfsnaam, kan zij zich onder die naam inschrijven in het handelsregister.

Daarnaast kun je één of meerdere handelsnamen toevoegen aan je inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KVK).

Vennootschap

Controleer vooraf of de naam voor je vennootschap beschikbaar is in het Handelsregister van de KVK, als merk en als domeinnaam. Bij het kiezen van een naam voor je vennootschap mag deze niet verwarrend veel lijken op bestaande bedrijfs- of merknamen. De naam mag daarnaast niet misleidend zijn over je activiteiten, omvang of kwalificaties.

BV's

Een besloten vennootschap (BV) is een formele bedrijfsstructuur die meer bescherming van persoonlijke activa biedt dan een eenmanszaak, maar met meer regelgeving. BV-namen moeten doorgaans uniek zijn, uitgesloten zijn van verboden of aanstootgevende woorden, en een aanduiding bevatten zoals "BV" of "B.V.".

NV's

Naamloze vennootschappen (NV's) zijn bedrijfsstructuren die gescheiden zijn van hun eigenaren, met onbeperkte aandeelhouders, maar onderworpen aan vennootschapsbelasting. Een NV moet doorgaans de afkorting "NV" in de naam opnemen.

Geregistreerde beroepsorganisaties

Voor geregistreerde beroepsorganisaties (zoals beroepen met een beschermde titel of inschrijving in een register) geldt dat je de beroepsnaam alleen mag gebruiken als je daadwerkelijk bent aangesloten bij het juiste officiële register. Titels zoals “arts”, “accountant” of “advocaat” zijn wettelijk beschermd en mogen niet misleidend worden gebruikt door niet-geregistreerden. Daarnaast mag de naam van de organisatie geen verkeerde indruk geven over erkenning, bevoegdheden of officiële status.

Tip: kijk deze video met ondertiteling aan.

Hoe te controleren of een bedrijfsnaam al in gebruik is?

1. Zoek in de merkregistratie
2. Zoek op social media
3. Gebruik een zoekmachine
4. Check domeinnaamregisters
5. Zoek in het landelijke register

Voordat je je bedrijf opent, is het belangrijk om grondig te zoeken naar jouw gekozen bedrijfsnaam voordat je verder gaat met het ontwikkelen van je merk. Hieronder lees je hoe te controleren of een bedrijfsnaam al in gebruik is:

1. Zoek in de merkregistratie

Je hoeft je naam niet per se als handelsmerk te registreren, maar je wilt zeker geen namen gebruiken die al geregistreerd zijn als merk. Merkenrecht-inbreukzaken zijn een ernstige consequentie van het gebruik van iemands naam.

Begin je zoektocht naar een bedrijfsnaam door te controleren op een geregistreerd merk bij de Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP). Dit is de officiële instantie voor de registratie van merken.

De gratis merkregistratie van BOIP kan exacte overeenkomsten en vergelijkbare namen vinden die verwarring in de markt kunnen veroorzaken. Vergeet niet om ook te zoeken naar varianten en veelvoorkomende spelfouten; een merkhouder kan jouw gebruik van een naam namelijk aanvechten, zelfs als het geen exacte overeenkomst is.

2. Zoek op social media

Hoewel een niet-geregistreerde bedrijfsnaam mogelijk geen bescherming biedt, kan een bedrijf met een gevestigde aanwezigheid in aanmerking komen voor bescherming op basis van het gewoonterecht. Het is daarom verstandig ook deze namen te vermijden.

Zoek jouw voorgenomen naam op alle belangrijke social mediaplatforms: Facebook, Instagram, X, LinkedIn, TikTok en YouTube. Vergelijkbare namen op populaire kanalen kunnen merkverwarring veroorzaken en digitale marketing moeilijker maken. Probeer dezelfde gebruikersnaam op ieder account te gebruiken; consistente branding over meerdere kanalen is cruciaal.

3. Gebruik een zoekmachine

Voer een eenvoudige zoekopdracht uit voor jouw bedrijfsnaam. Kijk verder dan de eerste pagina met resultaten en probeer verschillende relevante zoektermen. Let op bedrijven in vergelijkbare sectoren of geografische gebieden die dezelfde naam gebruiken.

4. Check domeinnaamregisters

Hoewel je mogelijk juridische toestemming hebt om een naam te gebruiken, is het de moeite waard om te controleren of de bijbehorende domeinnaam ook beschikbaar is. Een overeenkomend webadres is van onschatbare waarde voor het opbouwen van een sterke online merkidentiteit. Controleer de beschikbaarheid van domeinnamen via populaire registers en tools zoals de gratis domeinnaam-generator van Shopify.

5. Zoek in het landelijke register

Je kunt bedrijfsnamen zoeken op de website van de Kamer van Koophandel. Deze doorzoekbare database voor bedrijfsnamen bevat doorgaans actuele informatie over elke geregistreerde bedrijfsnaam in Nederland.

Voer ook zoekopdrachten uit in buurlanden, vooral als je van plan bent daar zaken te doen. Kijk ook naar aanvullende databases voor specifieke sectoren of geregistreerde beroepsgebieden.

Wat te doen als een bedrijfsnaam al in gebruik is?

Als jouw ideale bedrijfsnaam al in gebruik is, heb je twee opties: wijzig je naam of koop deze van de eigenaar.

Wijzig je bedrijfsnaam

Bedenk eerst welk deel van de naam het meest bij jou past. Je kunt je oorspronkelijke naamkeuze aanpassen met minimale wijzigingen door geografische identificaties toe te voegen ("Zuidoost-Nederland" of "Amsterdam" bijvoorbeeld), je eigen naam te gebruiken of beschrijvende voor- of achtervoegsels te gebruiken die jouw bedrijf onderscheiden terwijl je het kernconcept behoudt. Als "Botanische Bloemisten" bijvoorbeeld al in gebruik is, kun je overstappen naar "Botanische Bloem & Co." of "Studio Botanische Bloemen."

Let er wel op dat als je actief bent in dezelfde sector als het andere bedrijf, een te vergelijkbare naam verwarring kan veroorzaken op social media en mogelijk tot merkenrechtelijke problemen kan leiden.

“Bakker Bart”, een bekende broodjes- en bakkerijketen, en “Bart’s Bike Repair”, een lokale fietsenmaker, gebruiken beide de naam “Bart”. Omdat het ene bedrijf in de food-retailsector zit en de andere in fietsreparatie, is de kans op verwarring minimaal.

Voor een nieuwe naam kun je ook de AI bedrijfsnaamgenerator van Shopify gebruiken, die namen en domeinen genereert op basis van jouw bedrijf, sector en merkpersoonlijkheid.

Koop de naam van de eigenaar

Als je echt je zinnen hebt gezet op een specifieke naam maar deze niet beschikbaar is, kun je proberen de rechten te kopen van de huidige eigenaar. Dit kan kostbaar zijn, dus zorg dat je een goede reden hebt om de naam te willen kopen.

Begin met het onderzoeken van de huidige eigenaar via bedrijfsregisters of domeinnaamregisters, en maak vervolgens een professionele benadering. Een brief of e-mail waarin je jouw interesse in het verkrijgen van de naam uitdrukt, is doorgaans voldoende en gepast. Wees bereid om jouw bedoelingen voor de naam uit te leggen en een eerlijke vergoeding aan te bieden.

Zelfs als een bedrijf inactief lijkt, kan de eigenaar plannen of een emotionele band met de naam hebben. Als je de route van rechtenoverdracht wilt volgen, overweeg dan om samen te werken met een advocaat of notaris om de overdracht goed te documenteren en ervoor te zorgen dat je alle benodigde rechten verwerft, inclusief merken, online bedrijfsdomeinen en social media-gebruikersnamen.