Hoe schrijf je een e-book? Schrijf- en publicatietips

Bijna een derde van de Nederlanders heeft het e-book (een digitaal boek) omarmd als favoriete leesindeling. Deze digitale bestanden zijn breed toegankelijk via e-readers, tablets en smartphones, via e-book platforms als Apple Books en Amazon Kindle of als PDF rechtstreeks vanaf een website.

Van vampierromans en kookboeken van chef-koks tot handleidingen over Facebook-advertenties: met deze indeling kunnen schrijvers en ondernemers hun verbeelding en expertise omzetten in een digitaal product dat passief inkomen genereert. Ontdek hoe je een e-book schrijft en welke onderwerpen populair zijn.

E-bookideeën

Of je nu een romanschrijver bent, een zakelijk expert of een personal trainer die zijn kennis deelt, er is een e-bookidee dat bij je past. Hieronder vind je enkele populaire voorbeelden:

• Gezondheids- en fitnessgidsen. Dieetplannen, trainingsschema's of mindfulnessgidsen spelen direct in op de groeiende markt voor persoonlijke ontwikkeling. Fitnesscoaches kunnen hun eigen e-book aanbieden met “30-daagse maaltijdplannen” als aanvulling op hun persoonlijke trainingsprogramma's. Meditatiedocenten kunnen lezers bereiken met gidsen voor “5 minuten mindfulness in de ochtend”.

• Opvoedadvies. Opvoedbloggers en -experts bundelen hun tips vaak in e-books. Denk aan handleidingen voor slaaptraining voor uitgeputte jonge ouders, strategieën om driftbuien van peuters te overleven of hulpmiddelen om het zelfvertrouwen van angstige tieners te versterken.

• Fictie. Onafhankelijke auteurs kunnen romans en korte verhalen verkopen als e-books. Romanschrijfster Emily Kimelman bijvoorbeeld gebruikt Shopify om detectives en romantische thrillers rechtstreeks aan haar doelgroep te verkopen.

• Zakelijke handleidingen. Veel ondernemers publiceren instructie e-books waarin ze hun zakelijke expertise delen, bijvoorbeeld voor het opbouwen van een vastgoedbedrijf of het opschalen van een copywritingbureau.

• Kookboeken. Voedingsmerken en kookinfluencers kunnen hun recepten omzetten in digitale kookboeken. Een voorbeeld is How to Cake It. Dit is een bakmerk dat naast online bakcursussen e-books verkoopt.

Hoe schrijf je een e-book?

1. Krijg inzicht in de e-bookmarkt
2. Doe onderzoek naar je onderwerp
3. Maak een gedetailleerde opzet
4. Schrijf je eerste versie
5. Bewerk en herzie je manuscript
6. Ontwerp je e-book

Een e-book schrijven is overzichtelijk als je het stap voor stap aanpakt. Zo ga je van een lege pagina naar een afgerond e-book:

1. Krijg inzicht in de e-bookmarkt

Het juiste e-bookonderwerp ligt op het snijvlak van jouw expertise, interesses en vraag vanuit de markt. Doe marktonderzoek om je e-bookidee te valideren en bekijk de lijst met best verkopende en meest populaire e-books van Kobo of e-book bestellers van Amazon om te zien welke genres en onderwerpen momenteel in trek zijn.

Of je nu kiest voor een breed genre of een nichemarkt, bepaal je doelgroep: schrijf je een digitaal kookboek voor drukbezette ouders? Een marketinggids voor spa's en beautybedrijven? Een fantasyboek voor tieners? Bekijk concurrerende content om te bepalen wat anderen al over het onderwerp hebben geschreven en hoe jouw e-book iets fris of diepgaanders kan bieden. Gebruik tools zoals AnswerThePublic om te zien welke vragen mensen stellen over je onderwerp en gebruik dat als basis voor je content.

Maak kennis met de online community van je doelgroep om meer te leren over de vraag. Als je fictie schrijft, kijk dan op #BookTok om te zien waar lezers enthousiast over zijn. Zit je in de zelfhulpmarkt, blader dan door subreddits als r/NonZeroDay of r/GetMotivated om veelvoorkomende uitdagingen te identificeren.

2. Doe onderzoek naar je onderwerp

Wanneer je je idee hebt, schrijf je een waardepropositie van één regel voor je e-book: wat gaan lezers leren of ervaren? Waarom is het interessant voor ze? Zo blijf je tijdens het schrijven en onderzoek doen gefocust en afgestemd op je doelgroep.

Doe vervolgens je onderzoek. Voor non-fictie is onderzoek essentieel om geloofwaardigheid op te bouwen, of je nu schrijft over persoonlijke financiën of productiviteit. Je hebt actuele statistieken, praktijkvoorbeelden en inzichten van experts nodig. Zelfs bij fictie kan onderzoek helpen, om een wereld te ontwerpen of feitelijke details toe te voegen bijvoorbeeld. Gebruik boeken, blogs, nieuwsbrieven, Reddit-forums of zelfs interviews om informatie te verzamelen.

Organiseer je e-bookcontent met tools als Notion om databases te maken voor bronnen, citaten en opzetten voor hoofdstukken. Andere populaire opties zijn Scrivener vanwege zijn onderzoeksmappen en prikbordfuncties, of eenvoudige oplossingen als een Microsoft Word-document of de Google Docs-suite.

3. Maak een gedetailleerde opzet

Een heldere opzet is je routekaart naar een goed gestructureerd e-book. Bekijk je onderzoeksnotities en bepaal de belangrijkste onderdelen of hoofdstukken van je boek. Als je bijvoorbeeld een boek schrijft over interieurontwerp, zou je opzet er als volgt kunnen uitzien:

• Inleiding tot ontwerpprincipes
• Woonkamers die echt werken
• Keukenindelingen en kleurkeuzes
• Een rustgevende slaapkamer creëren
• Kleine badkamer, grote impact
• Patio's en buitenruimtes
• Inrichten met elk budget

Vermeld onder elke hoofdstuktitel de subpunten of argumenten die je wilt behandelen. Voor "Een rustgevende slaapkamer creëren" zouden dit kunnen zijn:

• Kalmerende kleurpaletten
• Slaapkamerverlichting voor ontspanning
• Rustgevende texturen en materialen
• Verduisterende gordijnen en geluidsissolatietips

Als je niet precies weet hoe je je project moet structureren, kun je ter inspiratie kijken naar de inhoudsopgave van vergelijkbare boeken. Wat is de volgorde van onderwerpen in deze boeken? Een e-book hoeft niet even lang te zijn als een gedrukt boek, maar moet wel een duidelijk begin, midden en einde hebben.

4. Schrijf je eerste versie

Reserveer regelmatig tijd om te schrijven en begin met één onderdeel tegelijk. Streef bij de eerste versie niet naar perfectie: focus op het op papier krijgen van de woorden. Je kunt de taal later nog verfijnen en herzien. Het belangrijkste is om elk punt uit je opzet voldoende getailleerd of verhalend genoeg tot leven te wekken.

Je kunt een natuurlijke, conversatieachtige toon gebruiken of een formelere stijl: kies een schrijfstijl die bij je past. Om je boek herkenbaarder te maken, kun je je voorstellen dat je rechtstreeks praat met een lezer uit je doelgroep. Houd alinea's kort voor schermen; beknopte tekst is doorgaans makkelijker te lezen en te verwerken op digitale apparaten.

Als je extra motivatie nodig hebt, overweeg dan mee te doen aan een schrijfuitdaging zoals 1000 Words of Summer van Jami Attenberg, waarbij deelnemers zich committeren om in de zomer twee weken lang dagelijks 1000 woorden te schrijven, of sluit je aan bij een schrijfgroep die om de zoveel tijd samenkomt.

5. Bewerk en herzie je manuscript

Zie het schrijfproces als 50% opstellen, 50% herzien, in kleine etappes. Wanneer je je eerste versie af hebt, neem je een korte pauze en lees je je e-book van begin tot eind met een frisse blik. Schrap opvulling of herhalingen, zorg dat alle feitelijke beweringen kloppen en verbeter grammatica- en spelfouten. Door je tekst hardop voor te lezen, kun je onhandige formuleringen of te lange zinnen opsporen. Let op het volgende:

• Helderheid. Zijn je uitleg of plotpunten duidelijk?
• Flow. Loopt elk onderdeel goed over in de volgende?
• Consistentie. Zijn je toon en terminologie consistent door het hele boek?

Daarna is een tweede paar ogen van onschatbare waarde. Je kunt een professionele redacteur of corrector inhuren, of een vertrouwde vriend of collega om eerlijke feedback vragen. Constructieve input kan onduidelijke delen of verbeterpunten aan het licht brengen.

Aarzel niet om grote wijzigingen door te voeren: het is veel beter om nu de structuur om te gooien of je e-book te herschrijven dan na de publicatie.

6. Ontwerp je e-book

E-books worden verkocht op platforms en in apps als Apple Books, de Kindle Store en Barnes & Noble, waar je e-bookomslag het eerste is wat kopers zien. Een professioneel ontwerp kan het verschil betekenen tussen verder scrollen en klikken.

Je kunt een freelance omslagontwerper inhuren via platforms als Fiverr of Upwork, of doe-het-zelf ontwerptools als Canva gebruiken, dat kant-en-klare sjablonen biedt voor het maken van e-books. Streef naar duidelijke, leesbare typografie (ook in miniatuurformaat) en beelden die je onderwerp of genre weerspiegelen.

Vergeet de binnenkant van je e-book niet. Focus bij boeken met veel tekst op een strakke opmaak van koppen, alinea's en eventuele afbeeldingen of grafieken. Voor meer visuele e-books (denk aan kookboeken of werkboeken met oefeningen) kun je voor een gepolijst, doordacht ontwerp lay-outsoftware als Adobe InDesign of Vellum gebruiken.

Hoe publiceer je je e-book?

De volgende stap is je e-book online krijgen en de wereld in sturen. Als je een e-book publiceert, moet je  de juiste indeling voor je e-book kiezen, bepalen welk publicatieplatform je wilt gebruiken en eventueel een aggregator inschakelen om meerdere platforms te bereiken. Hier volgen drie belangrijke dingen om over na te denken:

Welke indeling moet ik gebruiken voor mijn e-book?

Je moet de e-book bestanden genereren die je gaat distribueren of verkopen. Er zijn een paar veelvoorkomende indelingen voor e-books, elk met eigen voor- en nadelen. De digitale indeling die je gebruikt, bepaalt hoe lezers toegang krijgen tot je boek. Je kunt meer dan één indeling aanbieden:

• EPUB. De EPUB-indeling is een industriestandaard en een van de populairste indelingen voor e-books. Deze indeling wordt geaccepteerd door vrijwel alle grote platforms, met uitzondering van Kindle. EPUB-bestanden zijn reflowable. Dit betekent dat de tekst zich aanpast aan verschillende schermformaten en gebruikers makkelijk de lettergrootte of -stijl kunnen aanpassen, wat zorgt voor een consistente leeservaring op verschillende apparaten. De meeste niet-Amazon-winkels (Apple Books, Google Play Books, Kobo Writing Life) vereisen of geven de voorkeur aan EPUB.

• PDF. Het Portable Document Format (PDF) is niet exclusief voor e-books (het wordt gebruikt voor allerlei documenten) maar wordt vaak gebruikt voor e-books die rechtstreeks vanaf de website van een auteur worden verkocht of via e-mail worden geleverd. PDF's hebben een vaste pagina-indeling, waarbij de lay-out precies behouden blijft zoals ontworpen, en kunnen een goede keuze zijn voor e-books met veel afbeeldingen, werkboeken of elke situatie waarin je volledige controle wilt over de lay-out. Het nadeel is dat PDF-pagina’s op kleine e-readers of telefoonschermen klein kunnen lijken of lezers constant moeten inzoomen.

• MOBI/AZW voor Kindle. Mobipocket ebook (MOBI) is een oudere Kindle-indeling, terwijl AZW3 (of gewoon AZW) de nieuwere eigen indeling van Amazon is, gebaseerd op MOBI. Als je van plan bent je e-book te verkopen in de Kindle Store van Amazon, moet je e-book deze indeling hebben. Je kunt een EPUB uploaden naar Amazon Kindle Direct Publishing (KDP), dat je bestand voor je converteert naar de Kindle-indeling.

Hoe verkoop ik een e-book?

Er zijn twee hoofdroutes om je e-book online te verkopen, en je kunt ervoor kiezen beide te volgen: verkopen via gevestigde marktplaatsen voor e-books en/of rechtstreeks aan lezers verkopen via je eigen website:

• Verkopen op grote platforms. Via grote marktplaatsen voor e-books, zoals Apple Books, Google Play Books, Amazon Kindle Store en Barnes & Noble, kun je grote met deze apps verbonden doelgroepen bereiken. Je uploadt simpelweg je e-book naar deze platforms en zij regelen de etalage, betalingsverwerking en levering voor je. In ruil daarvoor houden deze retailers doorgaans 30% tot 35% van elke verkoop in (Amazon kan 65% inhouden buiten het prijsbereik van € 2,54 tot € 8,49), waardoor jij 65% tot 70% aan royalty's overhoudt.

• Verkopen op je eigen website. Verkopen via je eigen website, gebouwd op een platform als Shopify, geeft je volledige controle over prijsstelling, branding en klantbeleving. Je kunt e-commerce plug-ins voor digitale producten gebruiken om betalingen te verwerken en het PDF/EPUB-bestand automatisch aan kopers te leveren. Bovendien krijg je een groter deel van de winst, aangezien je geen marktplaatskosten hebt. Het nadeel is dat je via marketing verkeer naar je website moet leiden.

• Beide aanpakken combineren. Sommige auteurs gebruiken beide methoden: hun e-book adverteren op grote marktplaatsen en het ook rechtstreeks via hun eigen website aanbieden. Je zou bijvoorbeeld op Amazon kunnen verkopen om toegang te krijgen tot miljoenen klanten en via je Shopify-winkel om een sterkere band met lezers op te bouwen (en hogere marges per verkoop te genereren).

Wat is een aggregator voor de publicatie van e-books?

Een aggregator voor de publicatie van e-books is een dienst waarmee je je manuscript één keer kunt uploaden. De aggregator distribueert dit vervolgens voor je naar meerdere online retailers. In plaats van aparte accounts in te stellen en je e-book handmatig één voor één te publiceren op Apple Books, Kobo Writing Life, Amazon, Barnes & Noble en andere webshops, kan een aggregator je e-book vanaf één dashboard leveren op al die verschillende platforms. Populaire aggregators voor e-books zijn:

• StreetLib
• Draft2Digital
• PublishDrive
• BookBaby